Waarom we steeds uit verbinding gaan
Ik krijg vaak de vraag waarom het maar niet lukt om met elkaar in verbinding te blijven en er zo vaak gedoe is terwijl dat toch het minste is dat je wil.
Wat gebeurt er steeds?
Wanneer iets anders loopt dan verwacht, reageert je lijf en brein vrijwel direct. Je autonome zenuwstelsel registreert spanning en zet een beschermreactie in werking. Dit kan zich uiten in felheid, terugtrekken, stilvallen, pleasen of sussen. Soms voelt het alsof je, net als een oester, even dichtklapt om je kwetsbare binnenkant te beschermen. De intensiteit van deze reactie verschilt per persoon.
Iedereen reageert anders. Persoonlijkheid, eerdere ervaringen, oude pijn, behoeften en veerkracht bepalen hoe jouw lichaam en brein reageren wanneer verbinding onder druk staat. Wat voor de één een kleine teleurstelling is, voelt voor de ander als een grote emotionele klap.
Je lichaam reageert bijna altijd sneller dan je hoofd merkt. Volgens Stephen Porges 'Polyvagaal-theorie' scant je zenuwstelsel voortdurend op veiligheid. Zodra iets anders loopt dan gehoopt, kan je brein dit interpreteren als dreiging, waardoor je stresssysteem actief wordt: je hartslag versnelt, je ademhaling verandert, je spieren spannen en je aandacht verschuift naar bescherming. Soms merk je dit pas later, subtiel of intern, maar je lijf reageert altijd.
In een relatie komen twee beschermsystemen samen. Jouw spanning kan de ander activeren en omgekeerd. Felheid kan het terugtrekken van je partner versterken, terwijl stilte of afstand bij de ander jouw spanning of onzekerheid vergroot. Zo ontstaan interactiepatronen die botsen, terwijl onder die reacties juist behoefte is aan geruststelling, nabijheid en begrip.
Wat helpt in deze momenten?
Herken de signalen in je lijf: spanning, verstrakking, snellere ademhaling of het gevoel dicht te klappen. Realiseer je dat dit een beschermreactie is, en dat de reactie van je partner meestal ook voortkomt uit geraakt zijn, niet uit onwil. Even vertragen of pauzeren kan je brein tot rust brengen. Benoem vervolgens de zachtere emoties die onder de reactie liggen: schrik, verdriet, pijn, angst, onzekerheid of het gevoel niet gezien te worden. Vanuit die helderheid kan de verbinding vaak voorzichtig herstellen.
Waarom relatiecoaching hierbij kan helpen?
Midden in een patroon zie je vaak niet wat er gebeurt en welke reflexen actief zijn. Relatiecoaching helpt je:
- signalen van je eigen en elkaars stress- en beschermsysteem herkennen,
- de reflexen en het gedrag van jezelf en je partner te begrijpen,
- zelf meer te vertragen en bewuster te reageren,
- te ontdekken wat helpt om verbinding te herstellen,
- meer mildheid, rust en begrip te ontwikkelen.
Gedoe zal altijd blijven terugkomen, maar met de opgedane inzichten zal het waarschijnlijk minder vaak gebeuren, minder heftig zijn en duurt het meestal minder lang. Zo kan de liefde weer stromen en de verbinding meer verdiepen.
